Steun het Jaarboek Geschiedenis van Arbeidersbewegingen en Socialisme in Nederland!

Het rap optrekkende fascisme, verval van de sociale zekerheid, exploitatie van arbeiders – het zijn allemaal geen nieuwe ontwikkelingen. De rijke geschiedenis van arbeidersbewegingen en socialisme kan ons inzicht geven in het verleden én heden. Niet voor niets heeft zij ook een veelvuldige geschiedschrijving, kenmerkend in Nederland ook in de vorm van toegankelijke tijdschriften. Zo volgde het Jaarboek voor de geschiedenis van socialisme en arbeidersbeweging in Nederland (1977–1981), het Bulletin Nederlandse Arbeidersbeweging (1983–1995), en Onvoltooid Verleden (1997–2008) elkaar opeenvolgend op. Sindsdien is er geen soortgelijke uitgave over de geschiedenis van arbeidersbewegingen en socialisme in Nederland geweest.

Deze lacune vullen wij op door een vernieuwd Jaarboek van de Geschiedenis van Arbeidersbewegingen en Socialisme in Nederland (Jaarboek A&S) op te starten. In de geest van voorgaande tijdschriften, willen we zo ruimte creëren waar vernieuwend onderzoek gepubliceerd kan worden en waar onderzoekers met elkaar in contact kunnen treden.

Om dit te realiseren hebben wij jullie hulp nodig!

In de praktijk: plannen voor 2026

Het eerste Jaarboek zal in 2027 verschijnen. Voor die tijd zetten wij in het huidige jaar cruciale stappen om het Jaarboekinitiatief van de grond te krijgen.

• Website: Het onderhouden van een website waarop informatie over het Jaarboek, call for papers, evenementen, en de Jaarboeken zelf gepubliceerd kunnen worden. Dit is de centrale vindplaats voor het Jaarboek en onze werkzaamheden.
• Manifest: In november 2026 publiceren wij een collectief manifest als startschot van ons jaarboek. Dit manifest zet enkele overkoepelende vragen voor ons vakgebied uiteen en biedt zowel startende als gevestigde historici de ruimte om een visie te delen op de toekomst van onderzoek naar socialisme en arbeidsbewegingen. Dit manifest zal fysiek geprint worden.
• Evenementen: Op 29 mei 2026 organiserden wij een kick-offevenement van het initiatief bij het Internationaal Instituut van Sociale Geschiedenis (IISG). Het organiseren van evenementen is een kernonderdeel van het Jaarboek, omdat we geloven dat een periodiek pas echt waarde krijgt als deze het centrum vormt van een actief netwerk. Eind 2026 zal er een evenement worden georganiseerd rondom de publicatie van het manifest.

Voor deze drie punten zijn wij momenteel fondsen aan het werven. Heeft u interesse in arbeidsgeschiedenis, socialisme of dit initiatief? Doneer en steun ons!

Bij een donatie van €25 euro of meer krijgt u bij de publicatie van het manifest een gratis fysieke oplage. Deze is op te halen in Amsterdam of Leiden of kan worden opgestuurd.

E-mail ons met een bevestiging van uw donatie en uw bezorgingsvoorkeur. 

Meer over het Jaarboek

Arbeidersbeweging en socialisme zijn niet hetzelfde. In de geschiedenis waren er tevens katholieke, protestante en rechtse arbeidersbewegingen. Ook waren socialisten lang niet altijd arbeiders. We richten ons met ons jaarboek op de geschiedenis van beide fenomenen – arbeidersbeweging en socialisme in Nederland – in de brede zin van het woord. We richten ons qua tijdsperiode vooral op de negentiende en twintigste eeuw, maar zijn ook geïnteresseerd in arbeiders, arbeidersbewegingen en “voorlopers” van “moderne” socialisten uit eerdere periodes.

Ook Nederland vatten we op in brede zin. In de tijdsperiode waarop we ons richten strekte ‘Nederland’ zich uit van de Caraïben tot Azië. Ook in deze gebieden ontstonden arbeidersbewegingen en socialistische groepen en organisaties. Dikwijls stonden die met elkaar in contact en beïnvloedden zij elkaar. Ook hiervoor willen we aandacht genereren met ons jaarboek.

Met deze conceptuele, geografische en chronologische uitbreiding bouwen we voort op de aanpak van Global Labour History. Bovendien willen wij aandacht geven aan micro-histories, lokale geschiedenissen en interdisciplinaire perspectieven. Deze diversiteit aan perspectieven kan onze geschiedschrijving van arbeidsbewegingen en socialisme alleen maar rijker maken.

Met ieder Jaarboek willen we door een inhoudelijke publicatie een andere dimensies van de geschiedenis van arbeidersbewegingen en socialisme in Nederland belichten. Daarnaast vinden we het erg belangrijk dat wij ook een fysieke ruimte creëren voor het samenkomen van en uitwisselen van ideeën door onderzoekers, activisten, en geïnteresseerden. De redactie zal in de toekomst daarom symposia, lezingen en discussies organiseren waarin ervaringen en inzichten met betrekking tot nieuwe onderzoeksontwikkelingen worden gedeeld en besproken.

Voor meer informatie, bezoek onze website! https://arbeidersgeschiedenis.nl/

De redactie bestaat uit Marieke Dwarswaard, Thomas van Gaalen, Rosa Kösters, Josie Läuferts, Bart van der Steen, Pepijn Trienekens en Amber Zijlma.

Ons Comité van Aanbeveling wordt gevormd door Pepijn Brandon, Margot Groenewoud, Carla Hoetink en Marcel van der Linden.